กรมการท่องเที่ยวมุ่งยกระดับการท่องเที่ยวไทยให้ก้าวสู่ความยั่งยืน ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม สังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ ผ่านเครื่องมือสำคัญคือระบบประเมินกรีนสแกน (Green Scan) ที่ช่วยให้ผู้ประกอบการและแหล่งท่องเที่ยวสามารถประเมินพัฒนาตนเองได้อย่างเป็นระบบ ในการสร้างมาตรฐานให้เทียบเคียงกับนานาชาติ ด้วยการประยุกต์ใช้หลักเกณฑ์ของ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) ร่วมกับองค์ความรู้จาก Green Destinations Foundation และ Travelife for Tour Operators มาพัฒนามาตรฐานด้านความยั่งยืนของไทยในทุกมิติ 

Green Scan System คือ เครื่องมือ Self-Assessment สำหรับแหล่งท่องเที่ยวและผู้ประกอบการ ช่วยให้เจ้าของกิจการ ตรวจสอบความพร้อมด้านความยั่งยืน ด้วยตนเอง ถือเป็นเครื่องมือที่สนับสนุนการท่องเที่ยวยั่งยืนในประเทศไทย โดยเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องสามารถมีส่วนร่วม ดังนี้:

1.    ประชาชนทั่วไป
สามารถเข้าดูข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวยั่งยืนทั่วประเทศ ผ่านระบบแผนที่และตัวชี้วัด

2.   ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว
เข้าทำแบบประเมินความยั่งยืนด้วยตนเอง (ระดับเริ่มต้น) เพื่อดูความพร้อมและแนวทางการพัฒนา

3.   Policy Makers ผู้ออกแบบนโยบายในการพัฒนาการท่องเที่ยว สามารถศึกษาข้อมูลเพื่อนำไปวิเคราะห์ จัดทำแผนการพัฒนาในระดับประเทศต่อไป

ประโยชน์ที่ผู้ประกอบการจะได้รับ
การประเมินด้วย Green Scan ไม่เพียงให้ “คะแนน” แต่ยังช่วยให้คุณมองเห็นโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว:

  • รู้จุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนา ในเรื่องดารท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในระดับสากลอย่างเป็นระบบ
  • วางแผนปรับปรุงการดำเนินงาน ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ชุมชน และการบริหารจัดการ
  • เสริมความน่าเชื่อถือให้กับธุรกิจ โดยเฉพาะในสายตานักท่องเที่ยวยุคใหม่ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและเรื่องธุรกิจยั่งยืน
  • เตรียมความพร้อมสำหรับการยื่นขอใบรับรองมาตรฐานสากล ในอนาคต เช่น Travelife for Tour Operators หรือ Green Destinations
  • เปิดประตูสู่โอกาสทางการตลาดใหม่ๆ เช่น การเข้าร่วมโครงการภาครัฐ งานแสดงสินค้าระหว่างประเทศ หรือแพลตฟอร์มท่องเที่ยวเชิงยั่งยืน
  • เป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมตัวชี้วัดด้านความยั่งยืน ของแหล่งท่องเที่ยวและผู้ประกอบการในระดับสากล

เกณฑ์การประเมินเพื่อยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวไทยสู่ความยั่งยืน

  1. สถานประกอบการที่พักขนาดเล็ก ที่จำนวนห้องพักไม่เกิน 50 ห้อง (Small Good Stay) และขึ้นทะเบียนเป็นที่พักถูกต้องตามกฎหมาย โดยมีเกณฑ์การประเมิน 10 ด้าน ดังนี้ การจัดการและข้อมูล การดูแลผู้คนอย่างใส่ใจ การจ้างงานที่ดี การใส่ใจต่อสภาพภูมิอากาศ การลดขยะ การดูแลจัดการน้ำ การลดมลพิษ อาหารและผลิตภัณฑ์ การดูแลและส่งเสริมวัฒนธรรม การดูแลธรรมชาติ
  2. ผู้ประกอบธุรกิจนำเที่ยว ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวตามกฎหมาย และมีการให้บริการด้านการจัดนำเที่ยว ประกอบด้วยเกณฑ์การประเมิน 10 ด้าน ได้แก่ 
    • การจัดการความยั่งยืนและการปฏิบัติตามกฎหมาย 
    • การจัดการภายในองค์กร: นโยบายด้านสังคมและสิทธิมนุษยชน 
    • การจัดการภายในองค์กร: สิ่งแวดล้อมและความสัมพันธ์กับชุมชน 
    • ห่วงโซ่อุปทาน: พันธมิตรผู้ประกอบการทัวร์ท้องถิ่น 
    • ห่วงโซ่อุปทาน: การขนส่ง 
    • ห่วงโซ่อุปทาน: ที่พัก
    • ห่วงโซ่อุปทาน: กิจกรรม 
    • หัวหน้านำเที่ยว ตัวแทนในท้องถิ่น มัคคุเทศก์ และมัคคุเทศก์
    • แหล่งท่องเที่ยว
    • การสื่อสารและการคุ้มครองลูกค้า
  3. แหล่งท่องเที่ยว หรือสถานที่ซึ่งมีคุณค่าโดดเด่นด้านธรรมชาติ วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ หรือที่มนุษย์สร้างขึ้น ที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยี่ยมชม ซึ่งจะมีเกณฑ์การประเมิน 6 ด้านคือ 
    • ด้านการจัดการแหล่งท่องเที่ยว
    • ธรรมชาติและทัศนียภาพ 
    • สิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ 
    • วัฒนธรรมและประเพณี 
    • ความเป็นอยู่ที่ดีของคนในสังคม 
    • การประกอบธุรกิจและบริการ
  4. ชุมชนท่องเที่ยว ที่รวมตัวกันจัดการท่องเที่ยวโดยใช้ทุนทางวัฒนธรรม ธรรมชาติ และวิถีชีวิตในพื้นที่ เพื่อสร้างรายได้และพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ประกอบด้วยเกณฑ์การประเมิน 5 ด้าน ประกอบด้วย 
    • ด้านการบริหารจัดการการท่องเที่ยวชุมชน 
    • การจัดการเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตที่ดี 
    • ด้านการอนุรักษ์และส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรมชุมชน 
    • ด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบและยั่งยืน 
    • ด้านคุณภาพการบริหารการท่องเที่ยวชุมชน