กรมการท่องเที่ยวมุ่งยกระดับการท่องเที่ยวไทยให้ก้าวสู่ความยั่งยืน ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม สังคม วัฒนธรรมและเศรษฐกิจ ผ่านเครื่องมือสำคัญคือระบบประเมินกรีนสแกน (Green Scan) ที่ช่วยให้ผู้ประกอบการและแหล่งท่องเที่ยวสามารถประเมินพัฒนาตนเองได้อย่างเป็นระบบ ในการสร้างมาตรฐานให้เทียบเคียงกับนานาชาติ ด้วยการประยุกต์ใช้หลักเกณฑ์ของ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) ร่วมกับองค์ความรู้จาก Green Destinations Foundation และ Travelife for Tour Operators มาพัฒนามาตรฐานด้านความยั่งยืนของไทยในทุกมิติ
Green Scan System คือ เครื่องมือ Self-Assessment สำหรับแหล่งท่องเที่ยวและผู้ประกอบการ ช่วยให้เจ้าของกิจการ ตรวจสอบความพร้อมด้านความยั่งยืน ด้วยตนเอง ถือเป็นเครื่องมือที่สนับสนุนการท่องเที่ยวยั่งยืนในประเทศไทย โดยเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องสามารถมีส่วนร่วม ดังนี้:
1. ประชาชนทั่วไป
สามารถเข้าดูข้อมูลแหล่งท่องเที่ยวยั่งยืนทั่วประเทศ ผ่านระบบแผนที่และตัวชี้วัด
2. ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว
เข้าทำแบบประเมินความยั่งยืนด้วยตนเอง (ระดับเริ่มต้น) เพื่อดูความพร้อมและแนวทางการพัฒนา
3. Policy Makers ผู้ออกแบบนโยบายในการพัฒนาการท่องเที่ยว สามารถศึกษาข้อมูลเพื่อนำไปวิเคราะห์ จัดทำแผนการพัฒนาในระดับประเทศต่อไป
ประโยชน์ที่ผู้ประกอบการจะได้รับ
การประเมินด้วย Green Scan ไม่เพียงให้ “คะแนน” แต่ยังช่วยให้คุณมองเห็นโอกาสในการเติบโตอย่างยั่งยืนในระยะยาว:
- รู้จุดแข็งและจุดที่ควรพัฒนา ในเรื่องดารท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในระดับสากลอย่างเป็นระบบ
- วางแผนปรับปรุงการดำเนินงาน ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ชุมชน และการบริหารจัดการ
- เสริมความน่าเชื่อถือให้กับธุรกิจ โดยเฉพาะในสายตานักท่องเที่ยวยุคใหม่ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและเรื่องธุรกิจยั่งยืน
- เตรียมความพร้อมสำหรับการยื่นขอใบรับรองมาตรฐานสากล ในอนาคต เช่น Travelife for Tour Operators หรือ Green Destinations
- เปิดประตูสู่โอกาสทางการตลาดใหม่ๆ เช่น การเข้าร่วมโครงการภาครัฐ งานแสดงสินค้าระหว่างประเทศ หรือแพลตฟอร์มท่องเที่ยวเชิงยั่งยืน
- เป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมตัวชี้วัดด้านความยั่งยืน ของแหล่งท่องเที่ยวและผู้ประกอบการในระดับสากล
เกณฑ์การประเมินเพื่อยกระดับมาตรฐานการท่องเที่ยวไทยสู่ความยั่งยืน
- สถานประกอบการที่พักขนาดเล็ก ที่จำนวนห้องพักไม่เกิน 50 ห้อง (Small Good Stay) และขึ้นทะเบียนเป็นที่พักถูกต้องตามกฎหมาย โดยมีเกณฑ์การประเมิน 10 ด้าน ดังนี้ การจัดการและข้อมูล การดูแลผู้คนอย่างใส่ใจ การจ้างงานที่ดี การใส่ใจต่อสภาพภูมิอากาศ การลดขยะ การดูแลจัดการน้ำ การลดมลพิษ อาหารและผลิตภัณฑ์ การดูแลและส่งเสริมวัฒนธรรม การดูแลธรรมชาติ
- ผู้ประกอบธุรกิจนำเที่ยว ที่ได้รับใบอนุญาตประกอบธุรกิจนำเที่ยวตามกฎหมาย และมีการให้บริการด้านการจัดนำเที่ยว ประกอบด้วยเกณฑ์การประเมิน 10 ด้าน ได้แก่
- การจัดการความยั่งยืนและการปฏิบัติตามกฎหมาย
- การจัดการภายในองค์กร: นโยบายด้านสังคมและสิทธิมนุษยชน
- การจัดการภายในองค์กร: สิ่งแวดล้อมและความสัมพันธ์กับชุมชน
- ห่วงโซ่อุปทาน: พันธมิตรผู้ประกอบการทัวร์ท้องถิ่น
- ห่วงโซ่อุปทาน: การขนส่ง
- ห่วงโซ่อุปทาน: ที่พัก
- ห่วงโซ่อุปทาน: กิจกรรม
- หัวหน้านำเที่ยว ตัวแทนในท้องถิ่น มัคคุเทศก์ และมัคคุเทศก์
- แหล่งท่องเที่ยว
- การสื่อสารและการคุ้มครองลูกค้า
- แหล่งท่องเที่ยว หรือสถานที่ซึ่งมีคุณค่าโดดเด่นด้านธรรมชาติ วัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ หรือที่มนุษย์สร้างขึ้น ที่สามารถดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยี่ยมชม ซึ่งจะมีเกณฑ์การประเมิน 6 ด้านคือ
- ด้านการจัดการแหล่งท่องเที่ยว
- ธรรมชาติและทัศนียภาพ
- สิ่งแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ
- วัฒนธรรมและประเพณี
- ความเป็นอยู่ที่ดีของคนในสังคม
- การประกอบธุรกิจและบริการ
- ชุมชนท่องเที่ยว ที่รวมตัวกันจัดการท่องเที่ยวโดยใช้ทุนทางวัฒนธรรม ธรรมชาติ และวิถีชีวิตในพื้นที่ เพื่อสร้างรายได้และพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ประกอบด้วยเกณฑ์การประเมิน 5 ด้าน ประกอบด้วย
- ด้านการบริหารจัดการการท่องเที่ยวชุมชน
- การจัดการเศรษฐกิจ สังคม และคุณภาพชีวิตที่ดี
- ด้านการอนุรักษ์และส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรมชุมชน
- ด้านการจัดการทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อมอย่างเป็นระบบและยั่งยืน
- ด้านคุณภาพการบริหารการท่องเที่ยวชุมชน
